జీతం ఇవ్వకపోతే / కనీస వేతనం కంటే తక్కువ ఇస్తే ఫిర్యాదు
జీతం / కూలి ఇవ్వకపోతే, ఆలస్యమైతే, కనీస వేతనం కంటే తక్కువ ఇస్తే కార్మిక శాఖకు ఎక్కడ, ఎలా ఫిర్యాదు చేయాలో, బకాయిల కోసం ఎలా క్లెయిమ్ వేయాలో తెలుస్తుంది.
ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది: తెలంగాణలో ఏ పని చేసేవారైనా: దుకాణాలు, ఫ్యాక్టరీలు, నిర్మాణ పనులు, ఇళ్లలో పని, సెక్యూరిటీ, కాంట్రాక్టు కార్మికులు.
ప్రచురించిన తేదీ: 30-10-2026. ప్రతి వివరాన్నీ ఇంకా అధికారిక ఆధారాలతో సరిచూడలేదు. సంబంధిత కార్యాలయంలో నిర్ధారించుకోండి.
కొన్ని ప్రశ్నలకు జవాబులు ఇవ్వండి. వాటి ఆధారంగా మీకు వర్తించే సూచనలు చూపిస్తాం. పూర్తి వివరాలు కింద ఉన్నాయి.
అవసరమైన పత్రాలు
•
మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
నకలు పత్రం
జీతం స్లిప్పులు, జీతం పడిన బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్, నియామక పత్రం, గుర్తింపు కార్డు, హాజరు వివరాలు
నిర్ధారణ కాలేదు: ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు ఫారంలో ఒక ఫైల్ అప్‌లోడ్ తప్పనిసరి; ఏ ఫైల్, ఏ ఫార్మాట్, ఎంత సైజు అని ఫారం చెప్పలేదు.
చేయాల్సిన పనులు
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
సమస్య ఏమిటి? జీతం ఇవ్వలేదు, లేదా ఆలస్యంగా ఇస్తున్నారు
1.
జీతం ఎప్పటిలోగా ఇవ్వాలో చూడండి: రోజువారీ కూలి ఆ రోజు పని అయ్యాక; వారానికి అయితే వారపు సెలవుకు ముందు రోజు; పదిహేను రోజులకు అయితే ఆ తర్వాత 2 రోజుల్లో; నెల జీతం అయితే మరుసటి నెల 7వ తేదీ లోపు.
✋ మీరే చేయాలి
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
సమస్య ఏమిటి? పని మానేశాక / తీసేశాక బకాయి ఇవ్వలేదు
2.
పని నుంచి తీసేసినా, మీరు మానేసినా, సంస్థ మూతపడినా మీ జీతం బకాయి 2 పని దినాల్లో ఇవ్వాలి.
✋ మీరే చేయాలి
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
మీరు ఎక్కడ పని చేస్తున్నారు (లేదా చేశారు)? దుకాణం, ఫ్యాక్టరీ, నిర్మాణ పని, ఇల్లు, ప్రైవేటు కార్యాలయం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా ఇతర చోట్ల · సమస్య ఏమిటి? కనీస వేతనం కంటే తక్కువ ఇస్తున్నారు
3.
2026 జూన్ 1 నుంచి తెలంగాణలో నెల కనీస ప్రాథమిక వేతనం (మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ / మున్సిపాలిటీ / గ్రామం): నైపుణ్యం లేని పని ₹16,000 / ₹15,000 / ₹14,000; కొంత నైపుణ్యం ₹17,000 / ₹16,000 / ₹15,000; నైపుణ్యం ₹18,500 / ₹17,500 / ₹16,500; అధిక నైపుణ్యం ₹20,000 / ₹19,000 / ₹18,000. దీనికి తోడు కరువు భత్యం (VDA) కలుస్తుంది. రోజు వేతనం = నెల వేతనం ÷ 26. మీ జీతాన్ని దీనితో పోల్చండి.
✋ మీరే చేయాలి
నిర్ధారణ కాలేదు: పవర్‌లూమ్, గార్మెంట్స్, స్పిన్నింగ్ మిల్లులు, ఇటుక బట్టీలు, బీడీ, చేనేత పనులకు వేతనాలు వేరే కమిటీ ద్వారా నిర్ణయిస్తారని ఉత్తర్వు చెబుతోంది; అవి మాకు దొరకలేదు. కరువు భత్యం ఎంతో కార్మిక కమిషనర్ ప్రతి ఆరు నెలలకు ప్రకటిస్తారు; ప్రస్తుత మొత్తం మేము చూడలేదు. హైకోర్టులో ఉన్న కేసుల తీర్పుకు ఈ ఉత్తర్వు లోబడి ఉంటుంది. మీ పనికి ఏ రేటో కార్మిక శాఖ అధికారిని అడగండి.
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
మీరు ఎక్కడ పని చేస్తున్నారు (లేదా చేశారు)? కేంద్ర ప్రభుత్వం, రైల్వే, గనులు, ఆయిల్ ఫీల్డ్, మేజర్ పోర్టు, విమాన సర్వీసు, టెలికాం, బ్యాంకు, బీమా కంపెనీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ, లేదా వాటి కాంట్రాక్టరు దగ్గర · సమస్య ఏమిటి? కనీస వేతనం కంటే తక్కువ ఇస్తున్నారు
4.
కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని సంస్థలకు కనీస వేతనాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కాదు. మీ పనికి ఏ రేటో హైదరాబాద్‌లోని డిప్యూటీ చీఫ్ లేబర్ కమిషనర్ (సెంట్రల్) కార్యాలయాన్ని అడగండి.
✋ మీరే చేయాలి
నిర్ధారణ కాలేదు: కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన ప్రస్తుత రేట్లను మేము చూడలేదు.
అందరికీ
5.
మీ పని, జీతం రుజువులు దాచుకోండి. యజమాని జీతం స్లిప్పు ఇవ్వాలి; వేతన రేట్లు, జీతం ఇచ్చే తేదీ, ఇన్‌స్పెక్టర్ పేరు, చిరునామా నోటీసు బోర్డులో పెట్టాలి. అవి రాసుకోండి.
✋ మీరే చేయాలి
📎 మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
మీరు ఎక్కడ పని చేస్తున్నారు (లేదా చేశారు)? దుకాణం, ఫ్యాక్టరీ, నిర్మాణ పని, ఇల్లు, ప్రైవేటు కార్యాలయం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా ఇతర చోట్ల
6.
కార్మిక శాఖ వెబ్‌సైట్‌లో "Grievances / Complaints" తెరిచి "Register New Complaint" ఎంచుకోండి. మీ వివరాలు, యజమాని వివరాలు నింపండి; Complaint Category లో "Employee Grievances", Subcategory లో "Wages" ఎంచుకోండి. ఏం జరిగిందో రాసి, ఒక రుజువు ఫైల్ అప్‌లోడ్ చేయండి. వచ్చే Application Reference Number దాచుకోండి.
labour.telangana.gov.in · కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరుచుకుంటుంది
📎 మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
💰 రుసుము: ఉచితం
⏱️ 14 రోజుల్లో · పౌర సేవా పత్రం ప్రకారం కార్మిక చట్టాల అమలుపై ఫిర్యాదులకు 14 రోజులు; కనీస వేతనాలు అమలు చేయకపోవడంపై ఫిర్యాదులకు 7 రోజులు.
నిర్ధారణ కాలేదు: ఫిర్యాదు చేయడానికి రుసుము ఉన్నట్లు ఫారంలో ఎక్కడా లేదు. ఫారం మీ సర్కిల్ (మండలం) అడుగుతుంది; మీ సర్కిల్ ఏదో ఫారంలోని "To Know Your Circle" జాబితాలో చూడండి.
7.
ఆన్‌లైన్ కుదరకపోతే, మీ సర్కిల్ సహాయ కార్మిక అధికారిని (ALO) గానీ, జిల్లా కేంద్రంలో ఉప / సహాయ కార్మిక కమిషనర్‌ను గానీ కలిసి రాతపూర్వకంగా ఫిర్యాదు ఇవ్వండి. అధికారుల ఫోన్ నంబర్లు కార్మిక శాఖ వెబ్‌సైట్ "Contact Us" లో ఉన్నాయి.
🏛️ మీ సర్కిల్ సహాయ కార్మిక అధికారి (ALO) కార్యాలయం, లేదా జిల్లా కేంద్రంలో ఉప / సహాయ కార్మిక కమిషనర్ కార్యాలయం
📎 మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
నిర్ధారణ కాలేదు: కార్యాలయంలో రాతపూర్వక ఫిర్యాదు తీసుకుంటారని పౌర సేవా పత్రం నేరుగా చెప్పలేదు; సమాచారం అక్కడి అధికారుల దగ్గర దొరుకుతుందని చెబుతోంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో వర్తించే సూచనలు
మీరు ఎక్కడ పని చేస్తున్నారు (లేదా చేశారు)? కేంద్ర ప్రభుత్వం, రైల్వే, గనులు, ఆయిల్ ఫీల్డ్, మేజర్ పోర్టు, విమాన సర్వీసు, టెలికాం, బ్యాంకు, బీమా కంపెనీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ, లేదా వాటి కాంట్రాక్టరు దగ్గర
8.
కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోని సంస్థల కార్మికులు కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ "SAMADHAN 2.0" పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు / క్లెయిమ్ వేయవచ్చు. మీ మొబైల్ నంబరు, OTP తో నమోదు చేసుకోండి (ఆ నంబరు తర్వాత మార్చలేరు). మీరే వేస్తే, UMANG యాప్‌లో వేసినా రుసుము లేదు; కామన్ సర్వీస్ సెంటర్‌లో ₹30 తీసుకుంటారు.
నిర్ధారణ కాలేదు: SAMADHAN 2.0 వెబ్‌సైట్ మేం రాసేటప్పుడు తెరుచుకోలేదు. ఇక్కడి వివరాలు పాత SAMADHAN పోర్టల్ FAQ ల నుంచి; కొత్త పోర్టల్‌లో మారి ఉండవచ్చు.
9.
లేదా హైదరాబాద్‌లోని డిప్యూటీ చీఫ్ లేబర్ కమిషనర్ (సెంట్రల్) కార్యాలయాన్ని సంప్రదించండి: NSTI క్యాంపస్, శివం రోడ్, విద్యానగర్, హైదరాబాద్ 500007; ఫోన్ 040-27427290.
🏛️ డిప్యూటీ చీఫ్ లేబర్ కమిషనర్ (సెంట్రల్) కార్యాలయం, హైదరాబాద్
📎 మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
అందరికీ
10.
యజమాని ఇంకా ఇవ్వకపోతే, బకాయి కోసం కోడ్ ఆన్ వేజెస్ కింద నియమించిన అధికారి (అథారిటీ) ముందు క్లెయిమ్ వేయవచ్చు. మీరు గానీ, మీరు సభ్యులైన నమోదైన కార్మిక సంఘం గానీ, ఇన్‌స్పెక్టర్-కమ్-ఫెసిలిటేటర్ గానీ వేయవచ్చు; చాలా మంది తరఫున ఒకే దరఖాస్తు వేయవచ్చు. బకాయితో పాటు దానికి 10 రెట్ల వరకు పరిహారం ఇవ్వమని అథారిటీ ఆదేశించవచ్చు; 3 నెలల్లో తేల్చడానికి ప్రయత్నించాలి.
🏛️ కోడ్ ఆన్ వేజెస్ కింద క్లెయిమ్‌ల అథారిటీ (ఎవరో కార్మిక శాఖ అధికారిని అడగండి)
📎 మీ పని, జీతం రుజువులు (ఏవి ఉంటే అవి)
⏱️ 1095 రోజుల్లో · బకాయి రావాల్సిన తేదీ నుంచి 3 ఏళ్లలోపు వేయాలి; తగిన కారణం చూపితే ఆలస్యమైనా అథారిటీ తీసుకోవచ్చు.
నిర్ధారణ కాలేదు: తెలంగాణలో కోడ్ ఆన్ వేజెస్ కింద అథారిటీ ఏ అధికారో, దరఖాస్తు ఫారం ఏదో మాకు దొరకలేదు: రాష్ట్ర నియమాలు 2026 లో ఇంకా ముసాయిదా దశలో ఉన్నాయి. మార్పు సమయంలో పాత చట్టాల నియమాలు కొనసాగుతాయని కేంద్రం చెప్పింది. పాత కనీస వేతనాలు, జీతాల చెల్లింపు చట్టాల కేసులను 6 నెలల్లో తేల్చాలని కార్మిక శాఖ పౌర సేవా పత్రం చెబుతోంది. కార్మిక శాఖ అధికారిని అడగండి.
రుసుములు, గడువులు
దశ 6
💰 ఉచితం
⏱️ 14 రోజుల్లో · పౌర సేవా పత్రం ప్రకారం కార్మిక చట్టాల అమలుపై ఫిర్యాదులకు 14 రోజులు; కనీస వేతనాలు అమలు చేయకపోవడంపై ఫిర్యాదులకు 7 రోజులు.
⏱️ 1095 రోజుల్లో · బకాయి రావాల్సిన తేదీ నుంచి 3 ఏళ్లలోపు వేయాలి; తగిన కారణం చూపితే ఆలస్యమైనా అథారిటీ తీసుకోవచ్చు.
సమస్య వస్తే
ఆలస్యమైతే
గడువు దాటినా స్పందన లేకపోతే పై అధికారికి ఫిర్యాదు చేయండి: ALO మీద సహాయ కార్మిక కమిషనర్‌కు (ACL), ACL మీద ఉప కార్మిక కమిషనర్‌కు (DCL), DCL మీద జోన్ సంయుక్త కార్మిక కమిషనర్‌కు (JCL), JCL మీద కార్మిక కమిషనర్‌కు. ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదు స్థితిని Application Reference Number తో "Track Status of Complaint" లో చూడవచ్చు.
labour.telangana.gov.in · కొత్త ట్యాబ్‌లో తెరుచుకుంటుంది
దరఖాస్తును తిరస్కరిస్తే
క్లెయిమ్‌పై అథారిటీ ఇచ్చిన ఆదేశం నచ్చకపోతే, ఆదేశం తేదీ నుంచి 90 రోజుల్లో అప్పీలేట్ అథారిటీకి అప్పీలు చేయవచ్చు (అథారిటీ కంటే కనీసం ఒక స్థాయి పై అధికారి). తగిన కారణం ఉంటే ఆలస్యమైనా తీసుకోవచ్చు; 3 నెలల్లో తేల్చడానికి ప్రయత్నించాలి.
అప్పీలేట్ అథారిటీ (కోడ్ ఆన్ వేజెస్)
నిర్ధారణ కాలేదు: తెలంగాణలో అప్పీలేట్ అథారిటీ ఏ అధికారో, ఫారం ఏదో దొరకలేదు. కార్మిక శాఖ అధికారిని అడగండి.
ఇతర సమస్యలు
అథారిటీ ఆదేశించినా యజమాని చెల్లించకపోతే, అథారిటీ జిల్లా కలెక్టర్‌కు రికవరీ సర్టిఫికెట్ పంపుతుంది; కలెక్టర్ భూమి శిస్తు బకాయిలా వసూలు చేసి మీకు ఇప్పిస్తారు. అథారిటీ కార్యాలయంలో అడగండి.
క్లెయిమ్‌ల అథారిటీ కార్యాలయం
ఇతర సమస్యలు
PF, ESI సమస్యలను SAMADHAN పోర్టల్ తీసుకోదు. PF ఫిర్యాదులు EPFO ఫిర్యాదుల పోర్టల్ (EPFiGMS) లో, ESI ఫిర్యాదులు ESIC కు చేయాలి.